نشست هم‌اندیشی معاونان و مدیران بین‌الملل دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور با حضور جمعی از مدیران، استادان و فرهیختگان، در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد. در این نشست، راهکارهای ارتقای همکاری میان نهادهای علمی کشور و دستگاه دیپلماسی فرهنگی مورد بررسی قرار گرفت.

توسعه ارتباطات بین‌المللی در چارچوب قدرت نرم فرهنگ ایرانی

در آغاز این نشست، دکتر دیوسالار، معاون همکاری‌های علمی و فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، با اشاره به تحول اخیر در سیاست‌های فرهنگی و علمی سازمان، هدف اصلی این رویکرد را تقویت قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران از مسیر گسترش گفت‌وگوهای فرهنگی، تعاملات علمی و شبکه‌سازی نخبگانی عنوان کرد.

وی ضمن قدردانی از حمایت‌های رئیس سازمان، دکتر ایمانی‌پور، به تشریح برخی اقدامات جدید پرداخت و گفت: ایجاد بخش ویژه گفت‌وگوهای فرهنگی مکتوب در ساختار سازمان، احیای اجلاسیه جهانی ایران‌شناسان پس از ۲۵ سال، بازگرداندن جایزه بین‌المللی امام خمینی(ره) پس از سه دهه و حرکت به‌سوی نظام‌مند شدن ترجمه و نشر علوم انسانی اسلامی، از جمله مصادیق این جریان تحول‌گرا در دیپلماسی فرهنگی است.

دیوسالار با تأکید بر نقش دانشگاه‌ها در این مسیر افزود: هر دانشگاه ایرانی می‌تواند مسئولیت یک موضوع راهبردی در مسائل بین‌المللی ایران را بر عهده گیرد و با تکیه بر ظرفیت علمی خود، در تبیین و ترویج روایت صحیح از ایران اسلامی نقش‌آفرینی کند. وی همچنین خواستار ایجاد دبیرخانه‌های علمی مشترک، تبادل استاد و دانشجو و برگزاری نشست‌های تخصصی با همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی شد و تأکید کرد این اقدامات باید با رویکرد حل مسئله و تولید دانش بومی دنبال شود.

ربانی: ضرورت هم‌افزایی نهادی برای بازتعریف مرجعیت علمی ایران

در ادامه این نشست، دکتر ربانی، مدیرکل همکاری‌های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، با تشریح چالش‌های موجود در حوزه دیپلماسی علمی کشور اظهار داشت: دیپلماسی علمی امروز یکی از ابزارهای مهم قدرت نرم به شمار می‌رود، اما در کشور ما به دلیل ناهماهنگی نهادی و نگاه‌های مقطعی، ظرفیت‌های گسترده علمی و دانشگاهی آن‌گونه که باید در خدمت تعاملات بین‌المللی قرار نگرفته است. وی افزود: دانشگاه‌ها می‌توانند با تولید و نشر محتوای علمی، نقش مؤثری در معرفی صحیح اسلام و ایران و روایت‌گری تمدن ایرانی–اسلامی در سطح جهانی ایفا کنند.

ربانی با اشاره به کم‌رنگ بودن مرجعیت علمی ایران در حوزه‌هایی مانند ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی در خارج از کشور گفت: اگر از ابتدا پیوست علمی و فرهنگی در تفاهم‌نامه‌ها پیش‌بینی می‌شد و رایزنان فرهنگی موظف به پیگیری مستمر آن بودند، امروز شاهد تداوم و عمق بیشتری در ارتباطات علمی ایران با جهان بودیم. وی با تأکید بر ضرورت شبکه‌سازی نخبگان علمی و فرهنگی تصریح کرد: دانشگاه‌ها به دلیل فضای اعتمادساز خود، ظرفیت آن را دارند که هسته‌های اولیه شبکه‌های نخبگانی را در کشورهای مختلف فعال کنند.

مدیرکل همکاری‌های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به شکل‌گیری نظم فرهنگی و تمدنی جدید در جهان، نقش دانشگاه‌ها را در ائتلاف‌سازی و هم‌فکری فرهنگی بیش از پیش حائز اهمیت دانست. وی همچنین بر ضرورت هدفمندی در جذب دانشجویان بین‌المللی، احیای کرسی‌های زبان فارسی، ایران‌شناسی و اسلام‌شناسی، راه‌اندازی رشته‌های مرتبط با دیپلماسی فرهنگی و ورود دانشگاه‌ها به حوزه صنایع خلاق و فناوری‌های فرهنگی و دیجیتال به عنوان زمینه‌های نوین همکاری با سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تأکید کرد.

ربانی در پایان، ظرفیت ۶۵ نمایندگی فعال سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در سراسر جهان را فرصتی مهم برای هم‌افزایی دانشگاهی و فرهنگی دانست و خاطرنشان کرد: در صورت برقراری ارتباط مستمر میان دانشگاه‌ها و رایزنی‌های فرهنگی، دیپلماسی علمی می‌تواند به ابزاری مؤثر در تحقق اهداف فرهنگی و تمدنی کشور تبدیل شود.